„Myszeida”
Parodia legendy o Popielu
Ignacy Krasicki stworzył nie tylko przesławną Monachomachię. Kolejnym przykładem utworu heroikomicznego w jego wykonaniu jest Myszeida (Myszeidos), opiewająca słynną walkę króla Popiela z myszami, które chciały go pożreć. Utwór wyśmiewa przede wszystkim ciemnotę i upadek obyczajów, woła o pomstę do nieba swoim o tempora, o mores. Autor jest wyraźnie zaniepokojony sytuacją w polskim sejmie i wplata dyskretnie ten wątek do swojego utworu. Myszeida ma charakter dydaktyczny. Jej treść oscyluje o historię myszy, które wcześniej były rozpieszczane na dworze króla Popiela. Potem jednak królewskie względy przenoszą się na koty, a myszy i szczury wszczynają bunt przeciwko niesprawiedliwemu traktowaniu. Utwór ma charakter mocno alegoryczny, koty uosabiają Rosjan, gryzonie natomiast polską szlachtę i magnaterię. Wszystko jest napisane stylem wysokim, debaty myszy przypominają bezowocne debaty polskiego rządu, ich wojna z kotami jest natomiast w wielkim stopniu zależna od ludzkich poczynań. Wszystkie mysie mowy są przedstawione w taki sposób, że czytelnik pęka ze śmiechu, ale jest to śmiech przez łzy, ponieważ Myszeida jest krytyką tych wad, które potem pogrążyły Polskę w rozbiorach.